19.7 C
Warka
poniedziałek, 15 sierpnia, 2022

Komu Bóg, komu wiara, komu Ojczyzna miła! Za mną!

- Reklama -
- Reklama -

Przeczytaj także

Zapraszamy do Warki na koncert pod gołym niebem!

W niedzielę 14 sierpnia o godz. 15.00 na terenie parku w Warce odbędzie się koncert z cyklu ,,Letnia strefa muzyki’’ - PUHOVSKY...

Za nami jubileuszowa 10. SpłyWarka

23 lipca w sobotę odbyło się długo wyczekiwane wydarzenie – X Ogólnopolski Festiwal Piosenki Turystycznej „SpłyWarka”. Pierwsza część Festiwalu odbyła się w...

Dwie “WIERZBY” dla Muzeum im. Kazimierza Pułaskiego w Warce.

W ramach XVI edycji Konkursu „Mazowieckie Zdarzenia Muzealne – Wierzba” Muzeum im. Kazimierza Pułaskiego w Warce otrzymało aż dwie nagrody. Instytucja zdobyła III...

Połowa Lata w Warce „Podróż po Europie” za nami!

Tematem tegorocznych wakacyjnych zajęć w Warce prowadzonych przez Miejsko Gminną Bibliotekę Publiczną, Centrum Sportu i Rekreacji, Gminną Instytucję Kultury „Dworek na Długiej”...

Śmiertelny wypadek na przejeździe kolejowym w Warce

Do zdarzenia doszło ok. 11.50 w Warce w ul. Gośniewskiej w rejonie strzeżonego przejazdu kolejowego. Pociąg osobowy relacji Warszawa - Radom potrącił...
- Reklama -

7 kwietnia 1656 roku pod Warką rozegrała się niezwykle ważna bitwa, w której to wojska polskie dowodzone przez Stefana Czarnieckiego pokonały szwedzkiego najeźdźcę przywracając wiarę w siłę polskiego oręża i w możliwość walki z wrogiem na otwartym polu. Ten sukces rozpoczął długi marsz Polaków ku ostatecznemu zwycięstwu w „Potopie Szwedzkim”.

Zachęcamy do obejrzenia przygotowanej przez „Dworek na Długiej” 20 minutowej multimedialnej wersji komiksu, który wydany został przez Muzeum im. K. Pułaskiego i Stowarzyszenie W.A.R.K.A..

Zachęcamy również do wspólnej modlitwy w intencji poległych za wolność Ojczyzny. Msza Św. on line transmitowana z kościoła pw. Św. Mikołaja Biskupa odbędzie się 7 kwietnia o godz. 17:00 (www.mikolajwarka.pl, facebook – Parafia Św. Mikołaja w Warce).

www.oczarnieckim.pl

Poniżej prezentujemy tekst historyczny o tym wydarzeniu przygotowany przez Dyrektor Muzeum im. K. Pułaskiego w Warce Iwonę Stefaniak.

Konflikty zbrojne pomiędzy Rzeczypospolitą a Szwecją toczyły się już od XVI w. Szwecja – kraj protestancki, rywalizowała z Polską najczęściej o wybrzeże Morza Bałtyckiego. Bardzo trudny był także związek obu państw poprzez unię personalną. Wybuch wojny, zwanej „potopem” szwedzkim miał wiele przyczyn. Jednym z ważnych był fakt ciągłego podnoszenia przez Wazów praw do sukcesji tronu szwedzkiego. Wielonarodowe państwo polskie połowy XVII w. trawiło wiele niepokojów. Na domiar złego, w 1655 r. Szwedzi 55-tysięczną armią wkroczyli do Polski. Zajęli olbrzymi obszar kraju, m.in. na skutek zdrady magnatów. Król Jan Kazimierz schronił się wraz z dworem w Głogówku na Śląsku. Opór przeciwko najeźdźcy wzmógł się dopiero po obronie klasztoru na Jasnej Górze w listopadzie-grudniu 1655 r. oraz po złożeniu przez Jana Kazimierza 1 kwietnia 1656 r. ślubów w katedrze lwowskiej.

Gdy inni poddawali się Szwedom, Stefan Czarniecki, mianowany kasztelanem kijowskim, stał wiernie przy królu. Jesienią 1655 r. bronił oblężonego przez Szwedów Krakowa, a po kapitulacji miasta przeszedł na Śląsk. W styczniu 1656 r., mianowany przez Jana Kazimierza regimentarzem, objął prowadzenie kampanii przeciwko Szwedom, a po klęsce pod Gołębiem (18 lutego) unikał spotkań z przeciwnikiem w otwartym polu, stosując tzw. wojnę szarpaną, podjazdową, przy współdziałaniu wojsk regularnych z partyzantką ludową; wciągał do walki chłopów, wydał uniwersał agitujący za tworzeniem samodzielnych grup chłopskich. Już 12 marca 1656 r. Czarniecki rozbił tylną straż szwedzką pod Jarosławiem, udaremnił oblężenie Przemyśla i nie dawał spokoju cofającemu się ze swym wojskiem królowi szwedzkiemu Karolowi Gustawowi. Zajął Sandomierz i zmusił Szwedów do opuszczenia zamku.

Karol Gustaw ze swoim wojskiem cofał się do Warszawy. Chciał przejść Wisłę pod Sandomierzem. Przeszkodzili mu Polacy, którzy 30 marca opanowali miasto, zdobyli zamek i uwięzili Szwedów w widłach Wisły i Sanu. Za rzeką stały wojska Czarnieckiego wspomagane przez dragonów i marszałka Jerzego Lubomirskiego, za Sanem – armia litewska, na tyłach zaś 25 chorągwi piechoty Jacka Szemberga i Jerzego Bałabana. Osaczony Karol Gustaw słał do Warszawy listy o pomoc. Tymczasem królewski brat, książę Adolf Jan, zdecydował o wysłaniu korpusu margrabiego Fryderyka von Baden-Durlach na pomoc Karolowi Gustawowi. 27 marca wyruszyło z Warszawy w kierunku Sandomierza około 2500 żołnierzy szwedzkich. Dotarli do Janowca dopiero 3 kwietnia, gdyż po drodze napotykali na grupy powstańców. Wieść o wymarszu Szwedów z Warszawy szybko doszła do polskich oddziałów. Tymczasem 4 kwietnia margrabia Fryderyk dostał od Gustawa rozkaz natychmiastowego powrotu do Warszawy.

Czarniecki i Lubomirski postanowili większość swoich sił skierować przeciwko margrabiemu, a po rozbiciu jego wojsk wrócić nad Wisłę i walczyć z Karolem Gustawem. Rankiem 4 kwietnia chorągwie polskie wyruszyły spod Sandomierza przeciwko Fryderykowi Badeńskiemu. Ten zaś ruszył spod Janowca przez Kozienice i Warkę w stronę Warszawy. Stefan Czarniecki już 6 kwietnia był w Zwoleniu. Tu dowiedział się o odwrocie Fryderyka. Wzmocnił natychmiast tempo marszu, by zaskoczyć tylne straże nieprzyjaciela. Dopadł Szwedów pod Kozienicami, rozbijając ariergardę złożoną z 240 rajtarów i dragonów.

Margrabia Fryderyk von Baden-Durlach, dowiedziawszy się o wszystkim, przyspieszył kroku i nocą z 6 na 7 kwietnia dotarł do Warki. Tu połączył siły z oddziałem Rittera, który ciągnął od Radomia z kilkuset wozami łupów. Przez całą noc Szwedzi przeciągali swe tabory mostem na Pilicy. Nie doceniali szybkości polskiej jazdy, liczyli, że zdążą jeszcze ujść z łupami. W tym czasie Stefan Czarniecki poczekał w Kozienicach na przybycie chorągwi Jerzego Lubomirskiego, a następnie zdecydował się na nocny pościg. Rankiem 7 kwietnia margrabia Fryderyk kazał zerwać most na Pilicy i ruszył do Warszawy. O świcie jednak wojska Czarnieckiego dotarły na przedpola rzeki. Wiosną Pilica wyglądała groźnie. To mieszkańcy okolicznych wiosek pomogli polskim żołnierzom znaleźć dogodny bród do przeprawy przez rzekę. Czarniecki szybko podjął decyzję o przeprawie na drugi brzeg. Na czele wojska pojawił się osobiście i, jak pisał potem do królowej, aby dać wojsku przykład, sam rzucił się w rzekę!

Czarniecki i Lubomirski najpierw sforsowali rzekę, a następnie zlikwidowali straże szwedzkie w okolicy Winiar i przy moście. Czarniecki postanowił stoczyć bitwę na otwartym polu. Szwedzi przemknęli już na odległość ok. 6 km od miasta, niedaleko wsi Piaseczno. Fryderyk Badeński nie miał wyjścia, musiał podjąć wyzwanie. Część wojsk ustawił pod lasem. Lubomirski wystawił do bitwy 3 chorągwie husarii i lekką jazdę. Pofałdowana równina, leżąca na północ od Warki nadawała się do działań kawalerii. W okolicznych lasach czekali już chłopi. Decydujące starcie rozegrało się na płaskim polu, ograniczonym od wschodu i północy lasem, od zachodu strumykiem, od południa wsią Piaseczno. Jako pierwszy na nieprzyjaciela uderzył Lubomirski. Silny ogień Szwedów powstrzymał pierwsze natarcie. Potem na czele stanął Czarniecki i ostro ruszył do walki. W centrum natarcia wodzowie zgrupowali całą husarię, a na skrzydłach lekką jazdę i dragonów. Bitwa trwała około 2 godziny. Ten atak złamał wroga. Na koniec wkroczyli chłopi. Podpalili trawy i krzewy. Gryzący dym zmusił ostatnich dragonów do wyjścia z lasu na otwarte pole. Poszły w ruch cepy, kosy i widły. Do późnego wieczora chorągwie polskie goniły rozproszonych żołnierzy szwedzkich aż pod Ujazdów. Fryderyk schował się w Czersku, w ruinach zamku. Nocą z 7 na 8 kwietnia zwycięskie oddziały zaczęły wracać do Warki z wieloma jeńcami i obfitymi łupami.

Bitwa pod Warką miała poważne znaczenie operacyjne i moralne. Była uwieńczeniem zwycięskiej kampanii zimowo-wiosennej Stefana Czarnieckiego, umożliwiała stronie polskiej przeniesienie działań do centralnej i północnej Polski. Ujawniła wielkie znaczenie współdziałania wojska z ludem. Najeźdźca po raz pierwszy poniósł klęskę w otwartej bitwie. Zwycięstwo przywróciło narodowi wiarę w wartość polskiego żołnierza.

Zwycięstwo wareckie na pewno było istotne dla odbudowującej swoje morale armii koronnej i miało znaczenie psychologiczne dla jej żołnierzy. Po raz pierwszy od początku wojny polsko-szwedzkiej Polacy pokonali w polu niezwyciężoną armię Karola X Gustawa. (..) Warka zasługuje na szczególną uwagę, gdyż jest to jedyna bitwa, w której pokonaliśmy Szwedów w dobie „potopu” – pisał prof. Mirosław Nagielski.

- Reklama -
- Reklama -
- Reklama -
- Reklama -
- Reklama -
- Reklama -

Więcej artykułów

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Proszę wpisać swój komentarz!
Proszę podać swoje imię tutaj

- Reklama -
- Reklama -

Polecane w Warce

Zapraszamy do Warki na koncert pod gołym niebem!

W niedzielę 14 sierpnia o godz. 15.00 na terenie parku w Warce odbędzie się koncert z cyklu ,,Letnia strefa muzyki’’ - PUHOVSKY...

Dwie “WIERZBY” dla Muzeum im. Kazimierza Pułaskiego w Warce.

W ramach XVI edycji Konkursu „Mazowieckie Zdarzenia Muzealne – Wierzba” Muzeum im. Kazimierza Pułaskiego w Warce otrzymało aż dwie nagrody. Instytucja zdobyła III...

Połowa Lata w Warce „Podróż po Europie” za nami!

Tematem tegorocznych wakacyjnych zajęć w Warce prowadzonych przez Miejsko Gminną Bibliotekę Publiczną, Centrum Sportu i Rekreacji, Gminną Instytucję Kultury „Dworek na Długiej”...

Weź udział w Spływie na Byle Czym rzeką Pilicą! Termin zgłoszeń przedłużony!

Gminna Instytucja Kultury „Dworek na Długiej” zaprasza do udziału w niekonwencjonalnym konkursie „Spływ na byle czym rzeką Pilicą”. Aby wziąć udział w...

Znamy uczestników III edycji konkursu „SpłyWarka”

23 lipca 2022 r. odbędzie się już X. edycja Ogólnopolskiego Festiwalu Piosenki Turystycznej „SpłyWarka”. W 2019 roku Festiwal został wzbogacony o konkurs...

Wernisaż wystawy – „Pomysł życia. Amerykańska Fundacja Kościuszkowska – dzieło Polaka”

3 lipca, w przeddzień Dnia Niepodległości USA, tuż przed Piknikiem Vivat Pułaski w Muzeum im. Kazimierza Pułaskiego w Warce została uroczyście otwarta nowa...

NOWA WYSTAWA W WARECKIM MUZEUM

„Pomysł życia. Amerykańska Fundacja Kościuszkowska – dzieło Polaka” Od 3 lipca Muzeum im. Kazimierza Pułaskiego w  Warce zaprasza  na...

3 lipca spotkajmy się w Warce!

Muzeum im. Kaźmierza Pułaskiego w Warce i Stowarzyszenie W.A.R.K.A. zapraszają 3 lipca do Warki na jedną z najatrakcyjniejszych imprez regionu - Piknik...
- Reklama -
- Reklama -
- Reklama -
- Reklama -